
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، یکی از قدرتمندترین و تأثیرگذارترین رهبران سیاسی جهان در دو دهه اخیر است. نام پوتین در سیاست بینالملل با مفاهیمی مانند قدرتنمایی ژئوپلیتیکی، سیاست خارجی تهاجمی و بازسازی جایگاه روسیه در نظام جهانی پیوند خورده است.
ولادیمیر ولادیمیرویچ پوتین در ۷ اکتبر ۱۹۵۲ در شهر لنینگراد (سنپترزبورگ کنونی) متولد شد. او در دانشگاه دولتی لنینگراد در رشته حقوق تحصیل کرد و از همان سالهای جوانی به ساختار قدرت سیاسی و امنیتی شوروی نزدیک شد.
یکی از مهمترین بخشهای زندگی سیاسی پوتین، فعالیت در سازمان اطلاعاتی کاگب است. تجربه حضور در کاگب، نقش مهمی در شکلگیری شخصیت سیاسی، سبک مدیریت و نگاه امنیتی پوتین به قدرت و سیاست داشت.
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ولادیمیر پوتین وارد ساختار سیاسی روسیه شد. او در دهه ۱۹۹۰ به سرعت در سلسله مراتب قدرت رشد کرد و به مقامهایی مانند رئیس سرویس امنیت فدرال روسیه (FSB) و نخست وزیر رسید.
ولادیمیر پوتین در سال ۲۰۰۰ به عنوان رئیسجمهور روسیه انتخاب شد. انتخاب پوتین نقطه عطفی در سیاست روسیه بود و آغاز دورهای جدید از تمرکز قدرت و بازسازی نفوذ روسیه در عرصه جهانی محسوب میشود.
ولادیمیر پوتین در دورههای مختلف به عنوان رئیس جمهور و نخست وزیر روسیه فعالیت کرده است. اصلاحات قانون اساسی روسیه، امکان ادامه حضور پوتین در قدرت را فراهم کرد و جایگاه او را در ساختار سیاسی روسیه تثبیت کرد.
سیاست داخلی پوتین بر تقویت دولت مرکزی، کنترل نهادهای سیاسی و رسانهای و کاهش نفوذ الیگارشها استوار بوده است. حامیان پوتین این سیاستها را عامل ثبات سیاسی میدانند، در حالی که منتقدان از محدود شدن آزادیهای سیاسی سخن میگویند.
اقتصاد روسیه در دوران ولادیمیر پوتین با اتکا به منابع انرژی، به ویژه نفت و گاز، رشد قابل توجهی را تجربه کرد. سیاستهای اقتصادی پوتین نقش مهمی در افزایش قدرت اقتصادی روسیه و تثبیت جایگاه این کشور در بازار جهانی انرژی داشته است.
سیاست خارجی ولادیمیر پوتین بر مقابله با نفوذ آمریکا و ناتو و احیای قدرت روسیه در مناطق پیرامونی تمرکز دارد. روابط پرتنش روسیه با غرب، یکی از شاخصترین ویژگیهای دوران رهبری پوتین محسوب میشود.
ولادیمیر پوتین با تصمیم به آغاز عملیات نظامی علیه اوکراین در سال ۲۰۲۲، نظم امنیتی اروپا را به چالش کشید. جنگ اوکراین، جایگاه پوتین در سیاست جهانی را بیش از پیش در مرکز توجه قرار داد و پیامدهای گستردهای برای روسیه و جهان داشت.
روابط پوتین با ایران یکی از محورهای مهم سیاست خارجی روسیه است. همکاریهای سیاسی، نظامی و اقتصادی میان تهران و مسکو در سالهای اخیر گسترش یافته و نقش پوتین در شکلدهی به این روابط قابل توجه بوده است.
ولادیمیر پوتین در سالهای اخیر تلاش کرده است روابط روسیه با چین و کشورهای آسیایی را تقویت کند. این رویکرد بخشی از راهبرد کلان پوتین برای کاهش وابستگی روسیه به غرب و ایجاد توازن در سیاست خارجی است.
دیدگاههای سیاسی پوتین بر ملیگرایی روسی، مخالفت با نظم تکقطبی و دفاع از منافع ژئوپلیتیکی روسیه استوار است. این دیدگاهها چارچوب اصلی تصمیمگیریهای سیاسی و نظامی پوتین را شکل دادهاند.
ولادیمیر پوتین امروز به عنوان یکی از بازیگران اصلی نظام جهانی قدرت شناخته میشود. تأثیرگذاری او بر تحولات سیاسی، امنیتی و اقتصادی جهان، پوتین را به یکی از چهرههای تعیینکننده قرن بیستویکم تبدیل کرده است.
آینده سیاسی ولادیمیر پوتین همچنان یکی از موضوعات مهم تحلیلهای بینالمللی است. با توجه به تحولات داخلی روسیه، جنگ اوکراین و فشارهای اقتصادی و سیاسی غرب، نقش پوتین در شکلدهی به نظم جدید جهانی همچنان ادامه خواهد داشت.